تلاوت فرمود وَيَوْمَ يَعَضُّ الظَّالِمُ عَلى يَدَيْهِ يَقُولُ يا لَيْتَنِي اتَّخَذْتُ مَعَ الرَّسُولِ سَبِيلًا . يا وَيْلَتى لَيْتَنِي لَمْ أَتَّخِذْ فُلاناً خَلِيلًا « 1 » يعنى : « روزى كه بگزد ستمكار از روى پشيمانى بر دستهاى خود وبگويد : اى كاش كه فرا گرفته بودم با پيغمبر خدا راهى كه فرموده بود ، اى واي بر من كاش كه نمىگرفتم فلان را دوست ويار خود » ، حضرت فرمود كه : أبو بكر اين سخن را نسبت به عمر مىگويد « 2 » . ودر حديث ديگر از حضرت صادق عليه السّلام روايت كرده است كه : بخدا سوگند كه حق تعالى در قرآن كناية به عنوان فلان نفرموده بلكه چنين است كه : « ليتني لم اتخذ الثاني خليلا » يعنى بجاى فلان ، اسم عمر مذكور است ، وزود باشد كه آن قرآن ظاهر شود ومردم به اين روش بخوانند « 3 » . وكلينى از حضرت باقر عليه السّلام روايت كرده است كه : حضرت أمير المؤمنين عليه السّلام خطبه‌اى خواندند ودر آن خطبه فرمودند كه : اگر آن دو شقىترين مردم پيراهن خلافت را از بر من كندند وخود پوشيدند وبا من منازعه كردند در امرى كه در آن حقّى نداشتند ومرتكب آن شدند از روى گمراهى وناداني ، پس بر بد جائى وارد شدند وبد عذابي از براي خود مهيّا كردند ، يكديگر را لعن خواهند كرد در خانه‌هاى خود وبيزارى خواهند جست هر يك از ايشان از ديگرى ، عمر به قرين خود أبو بكر خواهد گفت وقتي كه يكديگر را ملاقاة كنند : يا لَيْتَ بَيْنِي وَبَيْنَكَ بُعْدَ الْمَشْرِقَيْنِ فَبِئْسَ الْقَرِينُ « 4 » يعنى : « اى كاش كه ميان من وتو دورى ميان مشرق ومغرب بود ، پس بد همنشينى بودى تو از براي من » ، پس جواب مىگويد آن شقىتر در نهايت بد حالي : « يا ليتني لم اتّخذك خليلا لقد أضللتني عن الذّكر بعد إذ جاءني وكان الشّيطان للانسان خذولا » يعنى : اى كاش كه نمىگرفتم تو را يار خود ، بدرستى كه گمراه كردى مرا از ياد خدا بعد از آنكه آمده بود بسوى من ، وهست شيطان

--> ( 1 ) . سورهء فرقان : 27 و 28 . ( 2 ) . تأويل الآيات الظاهرة 1 / 375 ؛ تفسير قمى 2 / 113 . ( 3 ) . تأويل الآيات الظاهرة 1 / 374 ؛ تفسير برهان 3 / 162 . ( 4 ) . سورهء زخرف : 38 .